De Gruizenkerk

De Gruizenkerk, Gruizenstraat 3 te Sittard

 

gruizenkerkje

 

 

           

 

Wat een prachtige gebrandschilderde ramen!

 

De Gruizenkerk werd als gebouw  in gebruik genomen in 1637 en had toen nog geen toren. In 1677 wordt de stad door de Fransen verwoest en gaat de kerk in vlammen op. Na de herbouw van  1680 wordt in 1684 wordt de toren gebouwd, want klokluiden is dan pas officieel toegestaan. Omstreeks 1800 staat de kerk regelmatig onder water, afkomstig uit de Geleenbeek. Dit komt doordat beide molenaars die aan de Geleenbeek liggen, met elkaar strijden én met  de kerk, hun sluizen regelmatig sluiten. Als gevolg daarvan moet de kerkvloer verhoogd worden; dit is nog zichtbaar aan de traptreden voor de kerk.

De kerk mag zich verheugen in een aantal giften van het Koningshuis: een plavuizenvloer, nieuwe kansel, banken en deuren (Koning Willem I in 1817). De verbouwing in 1835, waarbij de kleine raampjes aan de zijkant (nog zichtbaar in het metselwerk) vervangen worden door 2 spitsboogramen, wordt gefinancieërd door Koning Leopold I (Sittard behoorde toen bij België).  Als Sittard weer bij Nederland komt, geven Koning Willem I (1839) en Koning Willem II (1841) geld, waardoor o.a een orgel aangeschaft kan worden (dit orgel wordt in 1964 vervangen door het huidige orgel).

In 1970 komt de Gruizenkerk volledig vrij te liggen, doordat de omgeving afgebroken wordt ter realisatie van het winkelcentrum “Den Tempel”. De gebrandschilderde ramen, die in 1953 in de spitsboogramen geplaatst werden, verhuizen nu naar de voorkant van de kerk. Aan de zijkant zijn dan weer de kleine raampjes teruggebracht, zoals het aanvankelijk ook was. Tegelijkertijd worden de ernaast gelegen vakwerkhuisjes uit 1591 bij de kerk betrokken, zodat de Protestantse Gemeente er gebruik van kan maken voor bijeenkomsten, vergaderingen etc. Deze restauratie wordt afgerond in 1978.

Tijdens de laatste renovatie tussen 2010 en 2013 heeft de kerk zijn huidige vorm en inrichting gekregen en worden ook de vakwerkhuisjes opnieuw ingericht. Deze zijn nu in gebruik als restaurant en enkele kleine bedrijfjes. Sinds oktober 2013 kan men nu voor kleinschalige activiteiten gebruik maken van de kerk, zoals: muziek, theater, lezingen, vergaderingen etc. Gebruikscapaciteit is maximaal 80 personen.